ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΙ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

 

 

Τί είναι ο θυρεοειδής;

Ο θυρεοειδής είναι ένας αδένας σε σχήμα πεταλούδας που βρίσκεται μπροστά στο λαιμό και πιο κάτω από τον λάρυγγα. Αποτελείται από δύο κύρια τμήματα, τον δεξιό και τον αριστερό λοβό. Η λειτουργία του περιλαμβάνει την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών οι οποίες έχουν πολλαπλές λειτουργίες μεταξύ των οποίων είναι η ρύθμιση του ανθρώπινου μεταβολισμού και η ανάπτυξη των διαφόρων ιστών. Οι ορμόνες αυτές παίζουν σημαντικό ρόλο στην λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων, των πνευμόνων, και στην κινητικότητα του εντέρου.

 

Πότε ένας ασθενής χρειάζεται χειρουργείο θυρεοειδούς;

Υπάρχουν κάποιες παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα που αντιμετωπίζονται φαρμακολογικά ή με παρακολούθηση. Η χειρουργική αφαίρεση ολόκληρου του αδένα (ή του μισού για κάποιες περιπτώσεις) είναι αναγκαία σε τέσσερεις κύριες κατηγορίες παθήσεων:

  • Η ανεύρεση όζου του θυρεοειδούς όπου δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να υποκρύπτεται καρκίνος του θυρεοειδούς (δηλαδή χρειάζεται αφαίρεση του αδένα για να πραγματοποιηθεί οριστική διάγνωση με την πλήρη ιστολογική εξέταση)
  • Η ύπαρξη ήδη διεγνωσμένου καρκίνου του θυρεοειδούς
  • Η ύπαρξη μονήρους ή πολλαπλών όζων του θυρεοειδούς που προξενούν συμπτώματα (π.χ. δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή, ή αίσθημα βάρους στον λαιμό)
  • Η ύπαρξη όζου ή όζων στους οποίους οφείλεται υψηλότερη του κανονικού έκκριση ορμονών (η υπερέκκριση ορμονών προξενεί προβλήματα δυσλειτουργίας σε πολλά όργανα του οργανισμού)

 

Τί είναι ο όζος του θυρεοειδούς και χρειάζεται πάντα χειρουργική αφαίρεση;

Ο όζος του θυρεοειδούς είναι μία ανάπτυξη κυττάρων που προξενούν ένα ογκίδιο σε κάποιο τυχαίο σημείο του αδένα. Η ύπαρξη όζου ή όζων στον θυρεοειδή είναι συχνή αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθεις και ακίνδυνοι οπότε δεν χρειάζονται αφαίρεση. Ο όζος πρέπει να παρακολουθείται με τη χρήση υπερηχογραφήματος θυρεοειδούς. Στην περίπτωση που παρατηρηθούν υπερηχογραφικά στοιχεία που να προξενούν την υποψία για καρκίνο, τότε εκτιμάται η ανάγκη για χειρουργείο στο θυρεοειδή. Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα για λήψη δείγματος από τον όζο για κυτταρολογικό έλεγχο με τη χρήση λεπτής βελόνης. Η κυτταρολογική εξέταση δίνει χρήσιμες πληροφορίες αλλά αποτελεί συμπληρωματική εξέταση γιατί δεν πιστοποιεί πάντα την ύπαρξη κακοήθειας.

Γενικά ασθενείς με όζο ή όζους στο θυρεοειδή χρειάζονται χειρουργείο όταν έχουν συμπτώματα λόγω του μεγέθους τους, ή στην περίπτωση που ο ιατρός δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα κακοήθειας στο υπερηχογράφημα ή κατόπιν κυτταρολογικής εξέτασης.

 

Χρειάζεται να αφαιρείται πάντα όλος ο θυρεοειδής;

Σε πολλές περιπτώσεις αφαιρείται όλος ο θυρεοειδής αδένας, αλλά αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο. Υπάρχουν ασθενείς στους οποίους αρκεί η αφαίρεση του μισού αδένα (ημι-θυρεοειδεκτομή). Αυτό μπορεί να συμβεί για παράδειγμα όταν ο όζος ή οι όζοι βρίσκονται αποκλειστικά στον ένα λοβό του θυρεοειδούς, δηλαδή ο άλλος λοβός δεν παρουσιάζει κάποια παθολογία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα για την αφαίρεση όλου του αδένα είναι η ύπαρξη μεγάλων και διάσπαρτων όζων σε όλο το παρέγχυμά του.

Γενικά όμως η απόφαση για πλήρη αφαίρεση του θυρεοειδούς ή για την διατήρηση του ενός λοβού μπορεί να είναι πολύπλοκη, συνεπώς πρέπει να λαμβάνεται σε συμφωνία του ενδοκρινολόγου, του χειρουργού θυρεοειδούς, αλλά και του ασθενούς κατόπιν πλήρους ενημέρωσής του.

 

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι ενός χειρουργείου στον θυρεοειδή;

Η χειρουργική του θυρεοειδούς είναι γενικά ασφαλής εφόσον πραγματοποιείται από εξειδικευμένο χειρουργό. Σε έμπειρα χέρια η πιθανότητα επιπλοκών μετά από αφαίρεση του αδένα είναι πολύ χαμηλή.  

Οι πιο αξιοσημείωτες επιπλοκές, αν και σπάνιες, περιλαμβάνουν την ακούσια κάκωση του ενός ή (ακόμα σπανιότερα) και των δύο παλίνδρομων λαρυγγικών νεύρων τα οποία ευθύνονται για τη νεύρωση του λάρυγγα. Αυτό έχει ως συνέπεια τη προσωρινή ή τη μόνιμη ύπαρξη βραχνάδας, ενώ σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθεί αναπνευστική δυσχέρεια. Άλλη επιπλοκή σχετιζόμενη με τη χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς είναι η βλάβη ή η ακούσια αφαίρεση των παραθυρεοειδών αδένων. Οι παραθυρεοειδείς είναι τέσσερεις μικροί αδένες που συνήθως βρίσκονται πλησίον ή επικολλημένοι στον θυρεοειδή και ευθύνονται για την διατήρηση του σωστού επιπέδου ασβεστίου στο αίμα. Η βλάβη στους παραθυρεοειδείς μπορεί να προκαλέσει προσωρινό ή μόνιμο υποπαραθυρεοειδισμό, δηλαδή χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα.

 

Υπάρχουν πλεονεκτήματα στη διατήρηση του ενός λοβού του θυρεοειδούς έναντι της πλήρους αφαίρεσης του αδένα;

Όπως σημειώθηκε παραπάνω η ημι-θυρεοειδεκτομή (χειρουργική αφαίρεση του μισού θυρεοειδούς) έχει συγκεκριμένες ενδείξεις. Σε πολλούς ασθενείς είναι ούτως ή άλλως αναγκαία η πλήρης αφαίρεση του αδένα, οπότε για όλη τους τη ζωή θα πρέπει να λαμβάνουν καθημερινά ορμόνες του θυρεοειδούς σε μορφή χαπιού.

Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργείο ημι-θυρεοειδεκτομής διατρέχουν ακόμα μικρότερο κίνδυνο επιπλοκών σε σχέση με την ολική αφαίρεση, όπως για παράδειγμα η κάκωση του λαρυγγικού νεύρου ή ο υποπαραθυρεοειδισμός. Βέβαια, η πιθανότητα επιπλοκής είναι πολύ σπάνια και στην περίπτωση ολικής αφαίρεσης εφόσον το χειρουργείο πραγματοποιηθεί από έμπειρο χειρουργό. Επίσης, η συντριπτική πλειοψηφία δεν θα χρειαστεί να λαμβάνει θεραπεία με θυρεοειδικές ορμόνες λόγω της διατήρησης του μισού θυρεοειδούς. Από την άλλη, μειονέκτημα της διατήρησης του μισού θυρεοειδούς είναι η αδυναμία χρήσης θεραπευτικού ραδιενεργού ιωδίου στην περίπτωση που η τελική ιστολογική εξέταση αναδείξει καρκίνο του θυρεοειδούς. Έχει υπολογιστεί ότι μόνο το 12% των ασθενών που υποβάλλονται σε ημι-θυρεοειδεκτομή θα χρειαστεί αφαίρεση και του υπόλοιπου θυρεοειδούς κάποια στιγμή στη ζωή του.

 

Ποιο είναι το αισθητικό αποτέλεσμα μετά από χειρουργείο θυρεοειδεκτομής;

Η αφαίρεση του  θυρεοειδούς πραγματοποιείται με μία μικρή τομή του δέρματος χαμηλά στον λαιμό. Η τομή συρράπτεται με πλαστική ενδοδερμική ραφή ώστε να μην είναι ορατό το ράμμα. Το τελικό αποτέλεσμα είναι μία πολύ λεπτή, και άρα δυσδιάκριτη, γραμμοειδής ουλή.

 

Συνοπτικά:

Η ύπαρξη όζων στον θυρεοειδή αδένα είναι συχνή, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζεται χειρουργείο. Η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς σε περίπτωση όζου ή όζων έχει ένδειξη εφόσον υπάρχουν συμπτώματα ή υποψία καρκίνου.

Η χειρουργική θυρεοειδούς είναι ασφαλής με πολύ χαμηλό ποσοστό επιπλοκών εφόσον πραγματοποιείται από χειρουργό με υψηλή εξειδίκευση. Συνηθέστερη επέμβαση είναι η ολική θυρεοειδεκτομή, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αρκεί η αφαίρεση του μισού αδένα.